Keratoconus

 

Keratoconus is een afwijking aan het hoornvlies, waarbij het hoornvlies geen bolle vorm heeft maar een kegelvorm. Door de kegelvorm kan het hoornvlies centraal verdunnen en uitpuilen. Hierdoor treedt een vervormd en verminderd zicht op. Het vervormde zicht is vergelijkbaar met een ruit waar een ‘deukje’ in zit. Je kunt er op elke manier doorheen kijken, maar de vervorming blijft.

Het is een aangeboren aandoening, maar de kegelvorming komt meestal pastijdens of na de puberteit tot uiting. Bij minder dan 10% van de patiënten is de aandoening erfelijk. Het komt ongeveerbij 1 op 1500 mensen voor; iets vaker bij mensen van Mediterrane of Afrikaanse afkomst.

 

Symptomen
  • vermindering van het zicht
  • lichtgevoeligheid
  • toename van de brilsterkte (bijziendheid en astigmatisme)

Behandelingen

a. Brillenglazen ofzachte contactlenzen
Bij een beginnende keratoconus kan de gezichtsscherpte nog met brillenglazen of zachte contactlenzen worden verbeterd. Deze moeten meestal allebei worden gecorrigeerd aangezien er vaak nog sprake is van bijziendheid en astigmatisme.

b. Harde(Sclera)contactlenzen
Naarmate de vormverandering toeneemt, zijn een bril of zachte contactlenzen niet meer

voldoende omdat deze de kegelvorm niet meer corrigeren. Het gebruik van harde

contactlenzen is dan de oplossing. c. UVcross-linking

Bij keratoconus kan UV cross-linking worden overwogen. Het doel van deze behandeling is het afremmen of verminderen van de kegelvorming door de stabiliteit en stijfheid van het hoornvliesweefsel te verhogen. Met UV-straling wordt de structuur van de grootste laag van het hoornvlies (stroma) versterkt.

d. Cross-linking
Dit is geen behandeling die het zicht verbetert. Het is een techniek die de degradatie van de vorm van het hoornvlies voorkomt. Het betreft dus een preventieve behandeling die met name bij jonge patiénten van groot belang kan zijn. Hoe eerder men de veranderingen in het hoornvlieskanstopzetten,hoebeterhetzichtgedurendederestvanhetlevenzalzijn.

e. Ringsegmenten(intacs)
Dit zijn kleine kunststof (plastic) ringetjes die in het hoornvlies worden geimplanteerd. Deze ringen ondersteunen het hoornvlies en verbeteren de vorm waardoorookhetzicht verbetert. Ringsegmentenhebbennietaltijdeenzeervoorspelbaareffectopdevormvanhethoornvlies.

Anderzijds is het een weinig invasieve ingreep die omkeerbaar is, waardoor ze zo nodig ook

weerverwijderd kunnen worden. f. Hoornvliestransplantatie

Indien andere behandeling geen verbetering meer geven kan een hoornvliestransplantatie overwogen worden.Deze ingreep heeft bij keratoconus een succespercentage van meer dan 90% en behoort tot de meest succesvolle vormen van weefseltransplantatie.

Het herstel naeen hoornvliestransplantatie duurt vrij lang (1 tot 1,5 jaar) en dikwijks moet er na de transplantatie nog steeds contactlenzen worden gedragen. Toch is voor sommige patiënten een transplantatie een efficiënte manier om een beter zicht te bekomen. Afhankelijk van de vorm van het hoornvlies wordt een gedeelte of het gehele hoornvlies vervangen.

Nazorg

Wegens wazig zicht kunt u tijdelijk niet zelfstandig deelnemen aan het verkeer. Daarom adviseren wij u vervoer naar huis te regelen. Daarnaast is het comfortabel om tot enkele dagen na de behandeling een zonnebril te dragen. Door het schaafwondje op het hoornvlies kunt u last hebben van napijn. Denapijn bestaat uit een branderig gevoel, wat ongeveer een drietal dagen duurt. Het oog kan wat overgevoelig zijn voor licht gedurende een aantal dagen. Na de behandeling krijgt u een recept mee voor 3 verschillende oogdruppels, die u minimaal tot 1 maand na de operatie dient te gebruiken. Na ongeveer twee dagen kunt u uw dagelijkse werkzaamheden weer hervatten. De eerste drie weken mag u niet sporten of zwembad/sauna bezoeken. Tot drie maanden na de behandeling mag u de contactlens van het behandelde oog niet dragen. Daarna kunt u deze gewoon weer dragen maar vragen wij u om deze minstens twee weken voor elk controlebezoek weer uit te laten.

Risico's

Het risico op complicatiestijdens of na cross-linking is klein. Er bestaat de kans op infectie en glaucoom (verhoogde oogdruk). Daarenbovenis er geen aanwijzing gevonden dat de gezonde levende cellen (endotheelcellen) bij een voldoende dik hoornvlies beschadigd raken.

Bij het plaatsen van ringsegmenten kan het voorkomen dat tijdens de chirurgische procedure de zuigring die op het hoornvlies wordt geplaatst onvoldoende druk kan opbouwen, waardoor de operatie vroegtijdig zal moeten worden stopgezet. Deze complicatie komt echter niet vaak voor. Verder kunt u tijdens het genezingsproces last krijgen van de volgende klachten: droge ogen, kringen rondom lichtbronnen (halo’s), hinderlijke lichteffecten in de avond en verminderde of wisselende gezichtsscherpte. Zoals bij elke operatie kan er een infectie optreden bij de wond of de hechting. Ditmoet dan met extra oogdruppels worden behandeld. Verder kunnen troebelingen neerslaan in de tunnel van het ringsegment. Dit laatste is een vaak voorkomend verschijnsel, waarvan de meeste patiënten geen klachten ondervinden.

In geval van hoornvliestransplantatie kan het voorkomen dat uw lichaan het donorhoornvlies herkent als “niet-eigen” en uw afweersysteem reageert tegen het doornhoornvlies (ondanks het gebruik van de ontstekingsremmende druppels). Als u één van de volgende symptomen ervaart, dan dient u uwoogarts te raadplegen; vermindering van het gezichtsvermogen, roodheid van het oog of pijn.

De meeste afstotingsreacties komen voorin het eerste jaar na de transplantatie, maar kunnen ook op langere termijn voorkomen. Indien op tijd therapie wordt ingeschakeld, kan een afstotingsreactie onderbroken worden. Indien een afstotingsreactie niet onder controle is te krijgen, dan zal het donor hoornvlies troebel blijven. Op indicatie kan een nieuwe transplantatie plaatsvinden, maar de afstotingskans hierna zal verhoogd zijn. Complicaties komen niet vaak voor, maar zoals bij iedere grote operatie zijn er mogelijke complicaties na een hoornvliestransplantatie zoals een bloeding in het oog, hoge oogdruk, infectie en staar. In de meeste gevallen bestaan er behandelopties voor dergelijke

situaties.